|
MAHALLİ OYUNLAR
Siverek, mahalli oyunlar açısından halay bölgesinde yer alır. Bölgesel özellikleri taşıyan oyunlarda, yerel farklılıklar vardır. Oyunların bir kısmı doğal olayların taklidi,bir kısmı dini törenlerin semailerin devamı,bir kısmı ise toplumun duygu ve düşüncelerini yansıtmaktadır. Toplu oynanan oyunlar köyde kadınlı erkekli karışık, şehir merkezinde ise kadınlarla erkekler ayrı ayrı oynarlar. Halayın başını çeken kişiye Pşınk (Halay başı)denir, Ekibin sağ başında yer alır. Ekibin en sonundaki kişiye ise Poçık (kuyruk) denir. Halaylarda genelde oyuncu sınırlaması yoktur. Oyuncular halaylarda, yarım daire veya hilal oluşturarak sağa doğru hareket ederler. Oyunlarda en hareketli ve estetik figürleri baştakiler gösterirler. Hemen hemen tüm oyunlarda halaybaşı ile yanındaki tek veya ikili gösteri yaparlar.Bu gösteri ikili mücadele veya ikli gösteriş biçiminde sergilenir. Zaman zaman, halay ortasında hareketli figürler göstermek için ekipten ayrılan ekip başı (Pşınk) ile yanındaki oyuncu davulcuyla birlikte daha değişik ve daha hareketli figürler sergilenir, ve bu gösteri sırasında mendille dövme saldırma hareketleri yaparlar, bazen de horoz dövüşünü andıran sıçramalar ve çökme oyunlar sergilenir. GIRANİ : (Ağır) : İşlerin en yoğun olduğu bir mevsimde uyuyakalan Dillo tekmelenerek uyandırılır.Tatlı uykusundan fırlayan bu genç, acele hareketler ve paniği andıran davranışlarla işe koşuşur.Bu arada kahvaltısını bile görmemiştir. Uyandırmak için tekme atan genç kız, bu hareketlere gülerek sevdiği adamın vakur hareketlerle geriler. Oyun, bu yavaş hareketlerin bir kombinezonudur. DUZO: (Düz Ayak):Oyun Zilli def eşliğinde icra edilen Ruffailerin tören ve semailerinin özelliklerini taşımaktadır.Bir ayak sabik (solayak) diğeri ise ileri geri hareket ettirilerek oynanır.Oyun grubunun baş tarafı kuyruk tarafına göre daha hareketli ve ileri geri mesafesi daha fazladır. Diğer halaylarda olduğu gibi, ileri gidişlerde eğilme,geri dönüşlerde kalkma vardır. Bu hareket Şeyh pir gibi kişilere gösterilen saygının yansımasından olsa gerektir. LORKE :Tüm bölgede olduğu gibi,Siverek'tede en yaygın oynanan oyundur. Başlangıç figürlerinde üç adım yürüme ve ayak ayak sallama olan oyun arasında çok daha hareketli olan Dik oynanır.Bu oyunda el ve omuzlar daha sıkı ve yukarı doğru sıçramalar,sevinçten zıplayan insanların davranışlarını yansıtırlar. Dik halayda da ayak yere vurularak ileri ve geri gitme hareketleriyle oynanır. Yine ileri gidilirken eğilme, geri dönüşlerde doğrulma hareketleri yapılır. Bu oyun sırasında da halaybaşı (Pşık)bazen gruptan koparak bazen kopmadan ferdi hareketli figürler sergiler.Ferdi oyunun bitiminde tekrar ekiple birlikte lorke oyununa devam eder. NUREY HALAYI: Çoğu zaman lorke ile ardışık olarak oynanır.Elazığ'da oynanan lorkeden farklı olarak aradaki hızlı hareketli figürler oynanmaz ÇEPİK :Çevredeki illerden farklı olarak grup tarafından icra edilmez halaybaşı ile yanındaki,kimi zaman da başka bir ikili tarafından karşılıklı,avuç içleri kuvvetli ve hızlı olarak biribirlerine çarptırılarak, bazende oynayan bu ikili oyuncular avuçları çarpma esnasında parmaklarını biribirlerine geçirerek oyuna daha ğüzel bir renklilik kazandırarak oynarlar. Bir tür döğüş hareketlerini andırır. Bir genç kızı elde etmek, ya da bir şeyi ele geçirmek için iki kişinin mücadelesini yansıtır. Oyuncular bu oyun sırasında çeşitli artistik figürlerle biribirlerine hünerlerini, biribirlerini korkuturmuş gibi gösteriler yaparlar. Biribirleriyle el çırpma hareketleriylede iki koçun çarpışmasını yansıtırlar. Her iki oyuncunun ellerindeki mendilleri, dövüş aracı olarak da kullanırlar. Ancak eldeki bu mendiller el çırpma esnasında kuşak arasına konurlar. Zaman zaman bu el çırpmalar bazen ayakta, bazende sıçramalar ve çökmeler esnasında yere diz çökülerek yapılır.Bütün bu figürlerin sergilenmesi sırasında,oyuncular en güzel hünerlerini ortaya koyarlar. DELİLO :Az da olsa oynanan bu oyun,ne Elazığ'daki kadar hareketli,nede Dyarbakır'daki kadar yavaştır. DELLOCAN :Dik halay türünde oynanan hareketli bir oyundur. ÇİFTETELLİ :Türkiye'nin bir çok yerinde olduğu gibi,Siverek'te de saz ve cümbüş başta olmak üzere,davul zurna eşliğinde de oynanır.Çoğu zaman karşılıklı iki kişi tarafından oynanmakla beraber,düzensiz çiftler tarafından da oynanır.Kadın eğlencelerinde daha sıkça görülür. TEK AYAK :İleri atılan tek ayaktan adını alan bu oyunda, dini kökenli müzikten esinlenmiştir. İleri bir adım onu izleyen vuruşla geri çekildikten sonra sıçranarak yaylanılır Düzenli halay oyunlarından biridir. Kollar kenetlenerek oynandığından, ferdi hareketlerden çok grup hareketleri dikkati çeker. Birlik beraberlik içerisinde iş yapma, yada sevinmeyi yansıtır. İKİ AYAK :Bu oyunun tek ayaktan farkı,bir vuruşluk müzik ve bir adımlık oyun fazlalığıdır. Oyun ekin kaldırmanın sevincini yansıtır.Ancak ekine dadanan fare bu sevinci,üzüntü ve kızgınlığa dönüştürmüş,ondan kurtulmaya çalişilmaktadır. KÖÇEK: Eski Siverek düğünlerinde,bir çok yerlerde oynanmayan bu oyuna köçek,oyuncuya ise köçekçe denilirdi.bazen iki hamam peştemalleryle bazende en güzel ilgi çekici kadın elbiseleri giyilerek,başlarınıda süslü örtülerle,sadece gözleri görünür şekilde örtünerek oynanırdı. Çok hareketli ve kıvrak erkekler tarafından icra edilen bu oyun, bir veya iki erkek tarafından karşılıklı oynanır. Ayaklarına ise bazen yumuşak naylon kadın ayakabıları, bazende süslü takunyalar giyerlerdi. Takunyalar yere değdikçe oynayan oyuncunun maharetine göre ritmik ve çok güzel sesler çıkardı. Ellerine ise bazen ziller takınır,bazen de takunyalar takınırdı bunlarda oyuna daha güzel bir hareketlilik getirirdi. Siverek'te ki eski düğün alayları,yürüyerek gidip gelini alıp gelirlerdi,bu yürüyüş sırasında,geniş meydanlarda duran düğün alayı,büyük bir halka oluşturarak sazlar veya davul zurna eşliğinde bu köçekler oynardı.Genelde oynadıkları oyunlar,Çiftetelli,Divane ve köçek oyunu yanı sıra kendi hünerlerini göstererek oyunları daha da zenginleştirirlerdi. Bu köçekçelerin oyunları sırasında,seyirciler tarafından üzerlerinden para gezdirilirdi bu paralar çalgıcılara verilirdi.Bu köçekçelerin kendini kadın elbiseleriyle kamufle etmeleri merak konusu olurdu. Ve bunların kim oldukları hakkında tahminler yürütülür, iddialara girilirdi, ve övgüler yağdırılırdı. Öte yandan yörede çok kere oynanan GELBERİ adlı oyunsa Duzo halayının "Gel beri yar Gel beri" türküsüyle oynanmasıdır.Aynı oyun” Oy oy oy eminem” Türküsüylede oynanmaktadır. SEYİRLİK OYUNLAR :Düğünlerde kadınlar arasında kıyafet uyarlamalrıyla oynanan "Hem yaza geldim" oyunu, bir tür müzikal oyundur.Bir taraftan damat,bir taraftan kaynana,öte taraftan kız ve cadı rollerinde ki tiplemeler,makyaj ve kostümlerle canlandırılır.Sonra diyaloğlar aynı adı taşıyan ezgi ayağı (Makamı-Havası) ile söylenir.Zaman zaman çalgıcıda eşlik eder.
SİVEREK MANİLERİ
Mahreke urdum ata Çubuğım yok uzadım Kah gidah ayvanata Yar yolunu gözedim Cahil ömrüm çürüdü Siverekte eşin yok Yalavız yata yata Seni kime benzedim
***************** *****************
Dam dama dolaşıktır Mağdanos mışalası Sehen dolu kaşıktır Serindir kaş arası Komşu kızın tebele İki gönül bir olsa Bizim oğlan aşıktır Nedir bunun manası
****************** *******************
Damdan dama atlaram Siverek evrileydi Hasa tuman yırtaram Çark gibi çevrileydi İş kareze binerse İçinde gezenim yok Ben seni çatlatıram Dibinde devrileydi
******************* ********************
Emmim oğlu damdadır Eyvanat bağa karşı On parmağı kandadır Giydiği dama daşı Gittim kanı silmeye Gel sarılıp çift yatah Hala gözü bendedir Dosta düşmana karşı
***************** ********************
Bir cığara iç oğlan Oğlan adın Mıhammed Gel kapıdan geç oğlan Canın gül koynın cennet Babam sana kız vermez Evvel böyle degıldın Bu sevdadan geç oğlan Şimdi oldun Muhannet
******************** ********************** Cığara sardım ince Oğlan adın Ayıptır Yar perişan ben nece Sırma aba giyiptir Cığarayı terk eyle Akraba arasında Alım koynuma gece Başlık almak ayıptır ****************** ******************** Cığaramı yakaram Siveregin uşağı Keyfime de bakaram Gevşek bağlar kuşağı Behen bir laf atana Şaka maka dinlemez Çifte kurşun sıkaram Çeker yağlı pıçağı ******************** *********************** Oğlan adın aloştur Oğlan adın Alidir Fesin püskülün hoştur Boynu rehan dalıdır Her gün gel savuş burdan Hergün gel burdan savuş koy desinler sarhoştur Koy desinler delidir ********************* *********************** Dama çıkmış el eder Siverekte at gezer Küpeler gel gel eder Üstünde yigit gezer İtin köpegin oğlu Siveregin kızları Her yerde hanek eder Biri birinden güzel ******************** ******************** Minarede ezan var Masa üstünde pekmez Has bahçede gezen var O pekmez bana yetmez Siveregın içinde Siveregın kızları Yüregımı ezen var Taksisız gelin gitmez ******************** *********************** Oy küçeler küçeler Ataş koydım kürege Küçelerden geçeler Mühür urdım direge Acep o gün olırmı Acep o gün olurmu Şerbetimi içeler Yar gele Siverege ******************** *********************** Yar başan nece dönım Çarşıdan aldım mışmış El yatsın gece dönım Gönlüm aboya düşmış Gavur dininden dönmez Abo benim aşkımdan Ben senden nece dönım Bir şişe şarap içmiş ******************** ********************** Siveregi överler Ataş koydum mankala Damda bulgur döverler Kuşlar kondu çankala Bizde adet böyledir Sen orada ben burda Öldürmezler severler Nasıl bende can kala ****************** * ****************** Dama çıksam çıkaram Kapı bir komşıdırlar Damı başan yıkaram Seslensem işıdırlar Bu damın diregını Yazığım geli kıza İki gözen sokaram Her gün su daşıdırlar ****************** ****************** Çadır kurdum düzlere Tepsiye serdım küncü Diken oldım gözlere Gerdana dizdim inci Ben buradan gıdiyem Öyle bir yar sevmışem Siverek kalsın sızlere Siverek'te birinci ********************* ******************** Kormışkan da bir kuş var Gül koydum bardağına Kanadında gümüş var Denizin ortasına Alo gitti gelmedi Kaynana kurban olsun Elbet bunda bir iş var Gelının dırnağına *********************** *********************** Teyşt dibinde deleme Gıderem yavaş yavaş Kaşlar benzer kaleme Kundırama degdı daş Ben senı gizli sevdım Hepı senın yüzünden Sen duyırdın aleme Düşmana dedım kardaş
********************** *********************** Dama çıksam çıkaram Kapı bir komşıdırlar Damı başan yıkaram Seslensem işıdırlar Bu damın diregını Yazığım geli kıza İki gözen sokaram Her gün su daşıdırlar ****************** *********************** Siverek asmasıyam Terzının makinesı Sümerbank basmasıyam Çık çık eder ignesı Aney doktor getirme Ben sevdım eller aldı O yarın hestesıyem Hayrını görmeyesı ******************* *********************** Ne yaman estın felek Ben bir hebbe biberem Ümidım kestın felek Ortanızda dilberem Eller sarmış yarını Yarım gözünü egme Behen ne kastın felek Mısafirem gıderem ********************** ******************** Bu gün hava serindir Eyvana serdım keçe Fatma abla gelındır Nece bir ömrüm geçe Ağlama fatma abla Acep o gün olırmı Emin abi senındır Elın elıme geçe ********************** ******************** Arpa kattım darıya Limon yere mıhladım Ahım yara kalmıya Gıttım geldım koğladım Yar üstüme yar sevmış Yarın bir çıft sözünü Mıraz menzil almıya Yüregımde sağladım ********************** *********************
SİVEREK ATASÖZLERİ VE DEYİMLERİ
Köpek kırpılmakla tazı olmaz. Bir üzüm habbesinden kerge kaynatmak. Karaçı kızı hatun olmaz, olsa da karnı doymaz. Ağır ol batman gelesen. Adamın kafasına vurmuşlar ah arkam ah arkam demiş. Emmı oğlu emmı kızını at üstünden indirir. Ar nice, haya nice,arsıza haya nice. Hain havflı(korkak) olur. Kül senin başına. Maksat desinler haçonun hançeri var. Düşmana göster,geri çek. İtin kuyruğu kalıp tutar mı.? İki kersek bir taşa bedeldir. Duvar sehen diyem,gelinim sen anla. Gavur parasınan bir kuruş etmez. Ayağı yanmış it gibi gezer. Avrat,erkegı hem aziz,hem de rezil eder. Arlı arından korkar,arsız der benden korkar. Bedenle gömleği biribirine düşürmek. Yedi çortun bir olmuş. Çağala mağala herkes evine dağala. Adam hırferi olmuş. Kaz kaz ile,baz baz ile kör horoz kör tavuk ile. Koy desinler cılk Numan yaralıdır.. Güle damdan gel. Hanım seni aşağıda da gördüm yukarıda da gördüm. Allah,karı,dağına göre yağdırır. Uyuz keçi gözden su içer. Tavuk pisliğinde darı görmüş. Bin ölç bir biç. Kapıdan kovisan pacadan geli, pacadan kovisan locindan geli. Erkek evin direğidir,kadın evin yüreğidir. Oğlum bu saçları degirmende ağartmadık. Kıttonun fermanı çıkmış,okuyan kim, dinleyen kim. Beyhude yazmaktan ne mana. Deli sevilir densiz sevilmez. İtin demesiyle gökten külünçe yağmaz. Sen seni kaşımaya tırnak bulmayasan Delalın eşşeği kaybolmuş. Yelle alo yelle bir hırpo daha düştü Veliden pelid,pelidden veli çıkar. Yüzüm kara kül yoktur,sofrada ekmek yoktur. Ağrımayan başa çaput sarmak.
SİVEREK'TE YEMEK
Siverek'te yemek çeşitleri beş şekilde gruplandırılabilir.
1-Evde yapılan karma ev yemekleri 2-Hububat yemekleri 3-Fırın yemekleri 4-Tatlı yemekleri 5-Yabani ot yemekleri
Bu yemek gruplarını oluşturan çeşitleri ise şöyle sıralıyabiliriz.
1-Evde yapılan karma ev yemekleri: a-İçli köfte (Etli ve susamlı.) b-Etli tepik (sulu) c-Etli sıkma (Ekşili) d-Dolma Etli (Taze veya kurutulmuş sebzeden) e-Patlıcan ekşisi(Meftune) f-Sögülme (Etli,Yumurtalı ve sade) g-Beli bağlı (Kazan kebabı) h-Sirav (Sarmısaklı yumurta-sulu) i-Kıllorik ekşisi k-Kelle paça (Kibe Bumbarlı) l-Herse yemeği m-Koruk ekşisi yemeği
2-Hububat yenekleri :
a- Melhuta (Mercimekli) b- Dannuk (nohutlu-Dannok) c- Keşkek (Etli,sade) d-Yoğurt çorbası (Taze ve kurutlu) e-Yumurtalı ve Mercimekli çiğ köfte f- Mercimek ekmeği g- Pıt pıt
3-Fırın yemekleri:
a-Siverek tavası(Kıymalı,parça etli ve sade domatesli.) b-Patlıcanlı kebap (Ara kıymalı) c-Peynirli ekmek (Şekerli) d-Karnı yarık (Acılı,Peynirli e-Tepside türlü (Kıymalı)
4-Mahalli tatlı yemekleri :
a-Şolık (Pekmezli ve yağlı b-Katlama (Katma-(Peynirli.etli,pekmezli,yağlı.) c-Cemile (Yumurtalı,Pekmezli.) d-Kayğana (Pekmezli) e-Zıngıl tatlısı f - Helva g-Pekmezli Susam helvası
5-Yabani ot yemekleri : a-Yarpuz Ekşisi b-Kenger yemeği (Eşkisi,Tavası,kızartması,pilavı,cacığı ve kellesı.) c-Ağbandır yemekleri.(Haşlanması,Kızartması ve yoğurtlusu.) d-Pırpırım (Cacığı) e-Yumurtalı Dut yemeği (Kurutulmuş duttan)
SİVEREK'TE HALK SANATÇILIĞI
Siverek,Cumhuriyet dönemi öncesi ve sonrası zengin bir halksanatçıları kitlesine sahipti.Bu kitle musiki, el sanatları, halk hikayeleri söyleyicileri, şairler, maniciler, çalgıcılar, masal anlatıcıları ve daha nice dallardan oluşurlar. Bunlardan çalgıcılar,evlenme,sünnet ve özel günlerde davul zurna başta olmak üzere cümbüş, bağlama dabruka, zil defi, ubap, tambura gibi çeşitli müzik aletlerini çalarak sanatlarını icra ederlerdi. Değişik giysiler giyen erkeklerin oynadığı ve adına" KÖÇEKÇE" denilen halk oyuncuları vardı. Diğer bir grup ise halk hikayeleri söyleyicileri idi Bunlar özel gecelerde veya kış gecelerinde toplanan sohbet meclislerinde saatlerce şiirlendirdikleri halk hikayelerini sesleriyle ve kendilerine özgü makamlarda söylerlerdi. Yeri gelmişken yukarıda bahsettiğimiz sohbet toplantılarını biraz anlatalım, 1970'li yıllardan evvelki dönemlerde Siverek'te halk arasında çok güzel ve yerleşik bir adet vardı.Başta, yakın akrabalar olmak üzere komşular,dostlar ve gençler çağrılırdı. Büyük odaların baş köşesinde cemaatin ileri gelenleri,alimler,yaşlılar ve aile büyükleri otururdu. Çeşitli yiyecekler,kuru yemişler,çiğ köfteler ve çaylar yiyilip içilirdi. Daha sonraki saatlerde, hüneri olanlar, hünerlerini gösterirlerdi. Ama bütün bunlardan evvel, cemaat biribirlerinin hal ve hatırlarını sorardı.Çevrede ne gibi hal ve haberler var ise orada anlatılırdı. Cemaat bilgilendirilirdi.Bu anlatımların durumuna göre alimler kendi görüşlerini belirtirlerdi.Daha sonra varsa alimlerden sorular sorulur cevaplar alınırdı. İleri gelenlerden sorunlara çözümler istenirdi. İşte bunlardan sonra hünerlere geçilirdi. Herkes hünerini gösterdikten sonra,halk aşıklarının meselelerini ve önemli olayları kendi tarzlarıyla türkü halinde söyleyen Dengbej'lere sıra gelirdi.Bir taraftanda makamsız olarak yorumlar yapılırdı. Böylece gece yarılarına kadar devam ederdi. Bu sohbet toplantıları her hafta bir evde yapılırdı. Genellikle maddi durumu iyi olan evlerde daha sıkça yapılırdı. Siverek'teki maniciler ise, özel bir yeteneğe sahip olan ve toplumun sünnet, nişan, sohbet,düğün ve özel toplantılarında, içinde bulundukları ortama uygun olarak anında akıllarına gelip söyledikleri veya daha önceden ezberledikleri halk manilerini söyleyip insanları hem eğlendirir hemde düşündürürlerdi. Masal ve hikaye anlatıcıları ise genellikle uzun kış gecelerinde daha güzel ve daha neşeli geçmesini sağlardı. Bu gibi anlatıcılar, genellikle küçük çocukların ilgisini çekerdi.
SİVEREK BÜYÜKLERİ
Eğitim ve kültür alanında zengin olan Siverek'te büyük insanlar yetişmiştir.Bunlardan bir kısmı bu gün Siverek'te tanınmakta, büyük bir kısmı da maalesef unutulmuş ve yeni yetişen nesil tarafından bilinmemektedir
SAHABE'İ KİRAM OLDUĞU RİVAYET EDİLEN TÜRBELER:
1-Koç Ali Baba türbesi 2-Cerrah Baba türbesi
DİN ALİMLERİ
1-Hacı Abdülkadir Efendi 2-Molla Zülfükar Zühtü Efendi 3-Yeşilbaş Müftü Osman Efendi 4 -Molla Şeyh (Şeyhmus)Efendi 5-Müftü Ali Asım Ataman Efendi 6-Deli Vaiz (Mehmet) Efendi 7-Müftü Abdüssettar Efendi 8-Müderris Molla Tahir Efendi 9-Hacı Ali Efendi 10-Büyük Müftü Sadık Efendi 11-Molla Mustafa Efendi 12-Hüseyin Hüsnü Efendi 13-Hamza Fehmi Efendi
EVLİYALAR 1-Hacı Yusuf Sami efendi Hz.leri 2-Şeyh Lütfü Hz.leri 3-Kemal Hoca Hz.leri 4-Keko Mehmet Ali Hz.leri 5-Hacı Osman Baba Hz.leri 6-Şeyh İbrahim Kalhaci Hz.leri 7-Abalı Hacı (Mustafa) Baba Hz.leri 8-Gürüzlü Hacı(Mehmet)Baba Hz.leri 9-Şeyh Seyit Ahmet Baba Hz.leri 10-Musa Kazım Kızılkanat Hz.leri 11-(A.Ğafur)Kafur Dede Hz.leri l2-Mülazım Bayram Efendi 13-Şeyh Ali Efendi 14-Abdulkadır efendi (Terzi) 15-Şeyh Mustafa (Aydın)Efendi
ŞAİRLER
1-Şair İbrahim Rafet Efendi 2-Bican (Ahmet) 3-Şahap 4-Ali Fuat Fırat (Şair-yazar) 5-Elvan (Ramazan ÖZGÜLTEKİN) 6-Meral Dalaman 7-İhsan Sezal (Prof.Dr.)
PROFESÖRLER
1-Prof.Dr.Abdülkadir Karahan (Edebiyat) 2-Prof.Dr.Yaşar Yücel (Tarih) 3-İbrahim Karahan (El Ezher Üniv.) 4-Prof.Dr.M.Nedim Çobanoğlu (Tıb) 5-Prof.Dr.Hikmet Kandemir (Tıb) 6-Prof.Dr.Halil Narman (Sosyoloğ) 7-Prof.Dr.Kamil Turan (İktisat) 8-Prof.Dr.İhsan Sezal (İktisat) 9-Prof.Dr.Süleyman Çiftçi (Matematik) 10-Prof.Dr.Cuma ocaklı (Güzel sanatlar) 11-Prof.Dr.Adnan ÇOBANOĞLU (Tıb) 12-Tahsin Kaplan (Bürokrat)
SANATÇI VE YAZARLAR
1-Zübeyir Yetik -Yazar ve Şair 2-Şevket UYGUN -Gazeteci-Fotoğ.San 3-Yılmaz Güney -Sinema 4-Sabri Ali Efendi(Kalender) 5-Koçali GAZETECİ-Gazeteci-yazar 6-Fikret KARAKOYUNLU Gazeteci-yazar 7-Yılmaz KARAKOYUNLU yazar 8-M.Ali KAYADAĞ- Öğretmen
SİVEREKTE TARIMSAL DURUM
Siverek’te kullanım şekillerine göre arazi dağılımı (Ha)
|