SİVEREK BELEDİYESİ

         Osmanlı Devletinde 1869 yılında büyük merkezlerde oluşturulan  belediye teşkilatları  kazalarda 1873-74  yıllarında kurulmaya başlamıştır. Bölgemizdeki ilk belediye teşkilatlanması Diyarbekir livasına bağlı Siverek, Ergani Madeni  ve Lice; Mardin livasına bağlı Midyat, Cizre ve Avine kazalarında olmuştur. 1873-74 yılları Diyarbekir Salnâmesinde Siverek’te belediye idaresinin kurulduğunu görüyoruz. Belediye teşkilatı ilk kurulan ilçeler arasında Siverek’de görülmektedir. Bundan da anlaşılıyor ki Siverek'te belediyecilik gerek komşu gerekse kendi konumundaki şehirlere göre daha erken başlamış ve belediye hizmetleri yönünden pek çok şehri geride bırakmıştır.

Siverek’te belediye hizmetleri ilk dönemlerde Hükümet konağı ve Mahkeme binalarında ortak olarak verilmekteydi. Çünkü o dönemde kadıların adliye gibi özel bir mekanları  bulunmamaktaydı. Dolayısıyla kadılar hangi binada ikamet ediyorlarsa o bina  hükümet konağı, mahkeme binası ve belediye binası olarak da hizmet görmekteydi. 

1861 yılında da Siverek kazasında bir hükümet konağının bulunmadığı, muhtemelen Belediye Teşkilatının kurulması ile birlikte Adli ve Beledi işler aynı mekanda yürütülmüştür.

1877 Vilayetler ve Belediyeler Kanunu’na göre belediye organları; Belediye Reisi ve İdare Meclislerinden ibaretti. Kent veya kasabanın nüfus büyüklüğüne göre dört yıl için 6-12 kişilik bir belediye meclisi seçilmekte, üyelerin yarısı iki yılda bir kura ile değiştirilmekteydi. Reis ise bu üyeler arasından hükümet tarafından tayin edilirdi. Uygulamada taşradaki meclislerin reislerinin  yerel eşraftan geldiği görülmüştür. Belediye meclisi üyeleri 25 yaşını geçmiş, Osmanlı uyruklu ve senede en az 50 kuruş emlak vergisi veren kimselerden seçilebiliyordu. Bu kural taşra kentlerinde nüfusları azınlıkta olmasına rağmen büyük bir kısmı ticaretle uğraşan gayrimüslimlerin lehine, Müslümanların ise aleyhine bir durum yaratıyordu. Nitekim Siverek Belediye Meclisi’nin ilk yıllardaki dağılımına bakıldığında, üç gayrimüslim ve bir Müslüman üye olarak görünmektedir.[1]

Belediye teşkilat kanunu çıktıktan sonra  Siverek’te ilk belediye başkanı olarak Çerkozade Halil Ağa 'yı görüyoruz Daha sonra mahkeme azalığı da yapan Genco Çırak belediye başkanı olarak da görev yapmıştır. 1903 yılı Siverek için bir atılım yılı olmuş, bu dönemde  resmi daireler için binalar ve konaklar yapılmıştır.  Aynı yılda Cudi Paşa belediye başkanlığına getirilmiştir.

O zamanki belediye binası eski Buğday Pazarı’nda idi. 1920 yılında Urfa'nın kurtuluşundan önce belediye başkanlığına seçilen M.Emin Odabaşı, belediye binasını Gümrük Hanına taşımıştır.

Urfa'nın işgalinden sonra Siverek'te ilk toplantı, yeni belediye binasının açılışı sırasında yapılmıştır. Karahanlı Şeyhmus  Efendi toplananlara bir konuşma yapmıştır. Belediye başkanı M.Emin Odabaşı orada oluşturulan 150 kişilik bir milis kuvvetiyle fiilen Urfa’nın kurtuluşu savaşına katılmıştır. 1920’de  belediye başkanları sırasıyla şöyledir.[2]   

 -Rüştü Küçükömer

 -Medet Kadır Ağa

 -Celilzade Kado (A.Kadır)

Bundan sonraki dönemlerde Kaymakamlar tarafından yönetilen Siverek Belediyesi, 1946 yılında yapılan seçimi Bekir Kiraz ’ın kazanmasıyla yeni bir döneme geçmiştir. 1950 seçimlerinde Hacı Yılmaz Fettahlıgil  belediye başkanlığına seçildi. Bu dönemde belediye (şimdiki belediye sarayının) yerindeki bir binaya taşındı. Daha sonra yeni yapılan hal pazarı üzerindeki binaya taşınmıştır. Çok uzun bir süre (1950-1973) belediye başkanlığı yapan H.Yılmaz Fettahlıgil  Siverek'te büyük hizmetler yapmıştır. Tam 23 yıl belediye başkanlığı görevini sürdürerek başkanlık rekorunu elinde bulunduran Fettahligil, bu görevini 1973 yılında yapılan seçimlerde A.Kadır Odabaşı'na devrederken Türkiye’nin borcu olmayan hatta dışarıya kredi açabilen tek belediyesi idi. 1977 seçimlerini  Suat Karataş  kazandı.Ancak Suat Karataş'ın ölümüyle belediye başkanlığını 12 Eylül 1980 ihtilaline kadar Eyüp Seyfioğlu, Halil Hazer  ve Ali Ballı (Kanık) vekaleten yürütmüşlerdir 1980 ihtilalinden sonra Siverek Belediyesi'ni sırasıyla Kaymakam Ahmet Özyurt , Binbaşı Oktay Güner  ve daha sonra Kaymakam Mehmet Özden  yönetmiştir.1983 yılında yapılan seçimlerde Şeyhmus Aydın  Belediye başkanlığını kazanmıştır. 26 Mart 1989 yılında yapılan seçimlerde A.Kadır Odabaşı tekrar seçildi. Ancak seçildiği gün geçirdiği kalp krizi ile ölünce yerine Dr.Fuat Kılıç  belediye başkanlığına vekaleten geçmiştir. 3 Eylül 1989 tarihinde yeniden yapılan seçimleri M.Lami Odabaşı kazanmıştır. M.Lami Odabaşı  bu görevini 27 Mart 1994 tarihine kadar sürdürmüştür.Aynı tarihte yapılan seçimlerde Hasan Çelebi belediye başkanı seçilmiştir. 18 Nisan 1999 ikinci kez seçilen Hasan Çelebi bu görevini sürdürmektedir.

Siverek Belediyesi, yapımı 1995 yılında tamamlanan Siverek'e yaraşır modern ve  yeni binasında hizmet vermeye devam etmektedir.

 Siverek Belediye Başkanları  (1873– 2005) 

Siverek Belediye Başkanları